Ғашықтар күні қарсаңында, біз сіздерге қазақ руханиятының үш алыбына рухани серік болған бірегей әйел – Фатима Ғабитова жайында баяндағымыз келеді.
Фатима Ғабитова бір сұхбатында: «Менің тағдырым – тұнған азап пен қасірет. Жазықсыз басыммен кімге, неге иілмедім мен? Менің бүкіл ғұмырым ұлы айрылысулардан тұрады. Менің өмірім күзгі жапырақ көмген түнгі далаға ұқсайды» – деген еді.
Фатима – қазақтың аса көрнекті үш тұлғасына – Біләл Сүлеевке, Ілияс Жансүгіровке және Мұхтар Әуезовке рух берген, олармен тағдырлас, рухтас болған қайсар да дана әйел. Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі ретінде, өмірін түгелдей ағартушылыққа арнаған ол мыңдаған шәкірт тәрбиелеп, білім саласындағы реформаларға белсене араласқан.
Кейін "Халық жауының әйелі" атанса да, Ұлы Отан соғысы жылдарындағы ерен еңбегі үшін Мемлекеттік сыйлықпен марапатталған. Орынборлық көпес отбасында дүниеге келген Фатима Ғабитқызы орыс мектебінде білім алып, кейін Орынбор қаласындағы әйгілі "Хусайния" медресесінде оқуын жалғастырған.
Татар мектебінде 15 жасында сабақ берген Фатима 16 жасында көрнекті ағартушы, ұстаз Біләл Сүлеевке тұрмысқа шығады. Олардан Фарида, Жәнібек, Азат есімді үш бала дүниеге келеді. Алайда, қызы Фарида 10 жасында дүниеден өтіп, көп ұзамай Біләл Сүлеев "ұлтшыл" деп айыпталып, тұтқындалады. Осы сәттен бастап Фатима "халық жауының әйелі" деген ауыр таңбамен өмір сүре бастайды.
Осы жылдары оның өмір жолында Ілияс Жансүгіров жолығады. Жастайынан Фатимаға ғашық болған Ілияс оған арналған: «Сен қол жетпейтін дарыны бар көрнекті ақынсың. Әдемі сөздерден сен таңғажайып, керемет сарай саласың» – деп жазған. Ақынның «Құлагер» мен «Күйші» поэмалары осы кезеңде дүниеге келеді.
Фатима мен Ілияс заңды түрде некелесіп, әдебиет баспасында қатар еңбек етеді. Ілияс оның алғашқы некесінен туған балаларын өз баласындай қабылдап, тәрбиелейді. Бұл отбасынан Үміт, Ильфа және Болат атты үш бала дүниеге келеді. Алайда, 1937 жылы Ілияс тұтқындалып, келесі жылы атылып кетеді.
Фатима ұлын дүниеге әкеліп, қуғыннан құтылу үшін Жансүгіровтің балаларын өз тегімен – Ғабитова – жазуға мәжбүр болады. Фотосуреттерде бір отбасы болып бейнеленген бұл сәт – Ілиястың соңғы отбасылық суреті еді.
Екінші рет "халық жауының әйелі" деген қара таңба тағылған Фатима бес баласымен жападан-жалғыз қалады. Осы қиын кезеңде оған Мұхтар Әуезов көмек қолын созады. Жанашырлықтан басталған байланыс бірте-бірте махаббатқа ұласады. Мұхтар марқұм Ілияс пен Біләлдің балаларын өз қамқорлығына алып, 1943 жылы Фатимамен ортақ балалары Мұрат дүниеге келеді.
Фатима Ғабитова – жеті баланың анасы, өз дәуірінің куәгері әрі қаһарман әйелі. Оның өмірі – махаббат пен азаптың, қайсарлық пен құрбандықтың шынайы көрінісі. Қиындықтарға қарамастан, рухын сындырмаған, адалдығын сақтаған ол – қазақ әйелінің болмысы мен болашағына үлгі боларлық тұлға.